Infrarood: van
afstandsbediening over nachtkijkers tot chirurgie
Afstandsbedieningen,
IRcabines, sensoren, nachtkijkers : het gebruik van infrarood stralen is
wijdverspreid. Ook in de geneeskunde heeft deze nu zijn toepassingen.
Lymfebanen, zeer fijne kanaaltjes die vocht en eiwitten transporteren in ons
lichaam, zichtbaar maken is steeds een probleem geweest. Een nieuwe tool is nu
voorhanden waarbij de lymfecirculatie eenvoudig kan weergegeven worden: Near
Infrared (NIR)
Fluorescence Imaging. Deze techniek heeft
zijn plaats in de diagnose én de behandeling van lymfoedeem (opstapeling van
lymfevocht). Intussen wordt deze techniek ook aangewend in andere chirurgische
domeinen.
"NIR fluoroscopie werpt letterlijk een nieuw licht op lymfologie."
Lymfoedeem: een probleem
Lymfoedeem
thv de bovenste of onderste ledematen blijft, ondanks de high tech
ontwikkelingen in de geneeskunde, een niet te onderschatten probleem.
Zie
‘Lymfoedeem en zijn microchirurgische behandeling’
Microchirurgie
In
dat geval kan een microchirurgische lymfoveneuze shunt (LVS) overwogen worden.
Hierbij wordt er een verbinding (shunt) aangelegd tussen één of meerder
lymfebanen thv de boven- of onderarm met een kleine ader. Zie ‘Lymfoedeem en
zijn microchirurgische behandeling’.
Lymfebanen visualiseren:
een probleem
Lymfebanen
zijn glazig en kleurloos en daarenboven maximaal 1 mm breed zodat een optimale
pre-operatieve lokalisatie en visualisatie van de lymfebanen regelmatig een
probleem stelt. Echografie kan nooit dergelijke fijne lymfebanen opsporen. Old
school lymfangiografies en de meer moderne onderzoeken zijn omslachtig en
hebben hun beperkingen. Injectie van een blauwe kleurstof (patent blue) waarbij
de lymfebanen blauw kleuren en dus gemakkelijker zichtbaar worden, was tot op
heden een veel toegepast hulpmiddel. Nadeel van deze techniek is tweeërlei : de
lymfatische route die de blauwe kleurstof aflegt is niet altijd identisch
(anatomische varianten) én de quasi permanente blauwe verkleuring van de huid
thv de injectieplaats.
"Exact visualiseren van lymfebanen was vroeger een probleem, nu dus niet meer."
Near Infrared Fluorescence
Imaging of NIR Fluoroscopie
In
het AZ Sint-Jan Brugge-Oostende campus Oostende
maak ik nu gebruik van Near Infrared (NIR) Fluoroscopie voor
visualisatie van lymfebanen zowel voor diagnostische als therapeutische
doeleinden. Hierbij wordt Indocyaan Groen (ICG) net onder de huid geïnjecteerd
(fig.1), welke dan wordt opgenomen door de oppervlakkige lymfebanen die
daardoor in real time gevisualiseerd worden (fig.2) door gebruik te maken van
een Photodynamic Eye (PDE®) camera (fig.3). ICG is bij daglicht niet zichtbaar
maar wordt dit wél met behulp van de PDE® camera die een infrarode lichtbundel
genereert (fig.4). Je kan dit vergelijken met het zichtbaar worden van mensen
in het donker indien je een nachtkijker opzet.
fig 1:
intradermale injectie ICG
fig.2: visualisatie van lymfebanen mbv Near Infrared (NIR) Fluoroscopie door gebruik te maken van Indocyaan Groen (ICG) en een Photodynamic Eye (PDE®) camera
fig.3:
Photodynamic Eye (PDE®) camera
fig.4:
ICG niet zichtbaar bij daglicht. Wél met NIR
Voordelen
van deze techniek:
°
minimaal invasief
°
visualisatie van lymfebanen tot 1.5 cm onder de huid
°
lymfoedeem detecteren (fig.5)
°
anatomie van de lymfecirculatie wordt zichtbaar : exacte locatie voor LVS
gemakkelijk te bepalen (fig.6)
°
snelheid van lymfeflow wordt gedecteerd
°
opname van ICG door lymfebanen verloopt zeer snel, geen wachttijd voor
visualisatie
°
zowel pre-, intra- als postoperatief te gebruiken en gemakkelijk te herhalen
°
ICG kleurloos bij daglicht, laat geen tatoo achter
°
geen blootstelling aan ioniserende stralen (isotopische lymfoscintigrafie) en
veel goedkoper dan radioactief isotoop
fig.5:
lymfoedeem objectiveren mbv NIR Fluoroscopie
fig.6: lokaliseren van patente lymfebaan dmv NIR Fluoroscopie. Uitvoeren lymfoveneuze anatomose.
Andere
toepassingen van deze techniek:
°
opsporing van mogelijk aangetaste lymfeklieren bij kankers (borst, melanoom,…)
°
buikoperaties : doorbloeding van terug aan mekaar gehechte darm controleren –
uitgebreidheid van darmwegname bij verminderde of afwezige doorbloeding beoordelen
°
plastische heelkunde : doorbloeding weefselflap/reconstructie/microchirurgie
beoordelen en controleren
"Ook in andere domeinen kan NIR fluoroscopie bijdragen tot 'safe surgery"